A Audiencia de Pontevedra anula unha cláusula de vencemento anticipado

A Audiencia Provincial de Pontevedra anulou “por abusiva” a cláusula de vencemento anticipado incluída nun contrato entre unha entidade bancaria e un consumidor e ordena o sobresemento e arquivo do procedemento de execución hipotecaria incoado con fundamento en devandita cláusula.

Así o informou este martes o Tribunal Superior de Xustiza de Galicia (TSXG) en relación a un auto da Audiencia de Pontevedra con data 30 de outubro en relación a un procedemento procedente do Xulgado de Primeira Instancia e Instrución Número 3 de Tui relativo a unha execución hipotecaria de NCG Banco.

Na súa resolución, a Audiencia declara a nulidade da cláusula de vencemento anticipado que se recollía nunha escritura de préstamo con garantía hipotecaria e en virtude da cal o banco se reservaba a facultade de reclamar o total, incluídas as cotas non vencidas, en caso de falta de pagamento dunha soa cota ou prazo de principal ou intereses.

O relator da resolución, o maxistrado Manuel Almenar Belenguer conclúe que se trata dunha cláusula que “non foi negociada individualmente”, senón “imposta” pola entidade financeira sen que o consumidor poida influír no seu contido.

Segundo explica o TSXG, a xurisprudencia “recoñeceu a validez desta cláusula sempre que concorra xusta causa, consistente en verdadeira e manifesto abandono das obrigacións de carácter esencial”, como pode ser o incumprimento polo prestatario da obrigación de abono das cotas de amortización do préstamo.

Ademais, sinala que esta doutrina foi reiterada na sentenza do TJUE de 14 de marzo de 2013, no denominado ‘caso Aziz’, que condicionou a facultade do profesional de dar por vencida anticipadamente a totalidade do préstamo a que o consumidor incumpra unha obrigación que revista carácter esencial no marco da relación contractual de que se trate e a que esa facultade estea prevista para os casos nos que o incumprimento teña carácter suficientemente grave con respecto á duración e á contía do préstamo.

DAR POR VENCIDO O PRÉSTAMO

A Sala examinou a cláusula da escritura pola que se recoñece ao banco a posibilidade de dar por vencido o préstamo e esixir xudicialmente a totalidade da débeda.

Ademais, considera que, aínda que o pago das cotas “é unha obrigación esencial do debedor”, o certo é que, neste caso, o vencemento anticipado “non está previsto exclusivamente para os casos nos que o incumprimento ten carácter suficientemente grave con respecto á duración e á contía do préstamo”, senón que “é suficiente a falta de pago dun só prazo, mesmo parcial, para desencadear a obrigación do pago do total”.

En consecuencia, a Sala conclúe que a cláusula estudada “impón ao consumidor prestatario, ou polo menos permite imporlle, unha sanción que resulta absolutamente desproporcionada”, sinala o TSXG en relación ao fallo xudicial, en relación coa entidade do incumprimento, “que certamente existe, pero que se estima insuficiente para provocar a perda do prazo e determinar o vencemento anticipado, polo que debe ser declarada abusiva e, por tanto, nula”.

“Aínda recoñecendo que estamos ante unha cuestión discutida e chea de matices, a Sala considera que a ponderada valoración crítica dos razoamentos expostos conduce a estimar que, polo menos no procedemento de execución hipotecaria, a cláusula de vencemento anticipado forma parte da causa de pedir e constitúe orzamento, e, en consecuencia, fundamento da execución, a modo de condición de procedibilidade impropia, polo que a declaración de nulidade determina a imposibilidade de continuar co procedemento de execución hipotecaria”, argumenta o maxistrado na resolución.

SOBRESEMENTO

Deste xeito, ao declarar a nulidade da cláusula de vencemento anticipado e ser dita cláusula fundamento da execución, a consecuencia é que se decreta o sobresemento e arquivo do procedemento de execución hipotecaria.

O TSXG destaca que a “transcendencia desta resolución” radica en que, por tratarse dun pleno xurisdiccional, “establece o criterio a seguir polas distintas seccións da Audiencia Provincial” e implica que, de oficio, “os xuíces poidan proceder a examinar e, no seu caso, declarar a nulidade de todas as cláusulas de vencemento anticipado como a estudada”, e, polo tanto, o sobresemento e arquivo de todos os procedementos de execución hipotecaria que se funden en tales cláusulas.

Ademais, o TSXG subliña que esta é a primeira resolución que se dita na Audiencia Provincial de Pontevedra para “unificación de criterios” do Tribunal tras a reforma da Lei Orgánica do Poder Xudicial.