O exdeán da Catedral asegura que o maior desgusto que lle podía suceder era que lle pasase algo ao Códice

Declaración do exdeán

O deán da Catedral de Santiago no momento do roubo do Códice Calixtino, José María Díaz, non recorda ter mencionado nunca o lugar no que se encontraba o manuscrito medieval ao seu presunto ladrón, José Manuel Fernández Castiñeiras, quen, non obstante, sospeita que coñecía o profundo cariño que o relixioso gardaba polo libro. “O maior desgusto que me podía suceder na vida era que lle pasase algo ao Códice”, asegurou Díaz.

O exdeán da Catedral compareceu este mércores nos xulgados de Santiago como testemuña no marco do xuízo que se celebra polo roubo do Códice Calixtino, no que están acusados tanto Fernández Castiñeiras como a súa muller e fillo.

Na súa declaración, a preguntas do Ministerio Fiscal, José María Díaz indicou que non recorda ter mostrado ou falado do Códice Calixtino co acusado, aínda que admitiu que, cando realizou a instalación eléctrica na entrada da cámara de seguridade que o gardaba, puido “comentarlle que aí estaba “o maior tesouro” da Catedral.

Non obstante, o exdeán apuntou que era de coñecemento público na Catedral o profundo cariño que lle tiña a este manuscrito, algo que el mesmo puido dicir a Fernández Castiñeiras ou chegar aos seus oídos por outra fonte. “Sempre dicía que o maior desgusto que me podía suceder na miña vida era que lle pasase algo ao Códice, seguro que mo oíu a min mesmo ou a alguén”, sentenciou.

UNHA PERSOA DE CONFIANZA QUE CAMBIOU

O exdeán sinalou que, durante a súa relación laboral coa Catedral, Fernández Castiñeiras foi “amable e servizal”. “Nunca falaba mal de ninguén e as conversacións comigo derivaban en temas espirituais”, sinalou José María Díaz, que chegou a visitalo no seu domicilio cando sufriu o ictus e lle deixou as chaves da súa casa para realizar arranxos, aínda que llas “devolveu”.

Non obstante, as relacións cambiaron cando Díaz foi nomeado deán e Fernández Castiñeiras foi despedido. “El creu que eu tiña poderes para solucionar as esixencias que me formulaba e a relación cambiou”, contou Díaz a preguntas da acusación. Ademais, precisou que o acusado “adoptou unha postura bastante agresiva”.

O acusado de roubar o Códice reclamaba entón á Catedral uns 40 millóns de pesetas por “despedimento improcedente” e “cría que unha orde” de José María Díaz “abondaba para que se fixese”, algo que o exdeán descartou. “O deán é un ‘primus inter pares’ “, indicou, para concluír que Fernández Castiñeiras “cría que os atributos do deán eran superiores aos da lei”.

CHAVES DO ARQUIVO

Na súa declaración, José María Díaz afirmou que “nunca” deu as chaves da caixa forte na que se custodiaba o Códice a Fernández Castiñeiras, nin tampouco lle deu os documentos persoais que apareceron no domicilio do acusado e que hoxe identificou como propios.

O exdeán recordou que o administrador, no seu momento, autorizou a Castiñeiras a “electrificar o arquivo” onde se encontraba a cámara do Códice e “instalar deshumidificadores”. Nese momento, admitiu, puido “deixarlle unha chave” do arquivo -cuxa antesala permanecía “pechada” – para que o exelectricista, que realizaba “xornadas moi longas”, puidese saír a comprar material e ” volver a entrar”.

Díaz tamén contou que a cámara na que se encontraba o Códice tiña dúas chaves exteriores das que dispoñían os dous técnicos do arquivo e el mesmo. Non obstante, “durante o día estaban postas” na caixa para facilitar o acceso aos estudosos á distinta documentación que alí se gardaba.

Un dos colaboradores do arquivo foi o que se decatou, o 5 de xullo de 2011, da ausencia do manuscrito, unha peza “completamente excepcional” do arquivo, mentres realizaba o repaso e peche das instalacións. “Chamou á miña casa ás 20.00 horas e presenteime alí e chamamos a Arturo -o outro colaborador-. Entre os tres revisamos minuciosamente a cámara e a sala contigua por se, por calquera descoido, o puidese sacar eu. Cando tivemos a certeza plena de que non estaba, fomos á Policía, narrou o exdean.

FACSÍMILES E DIÑEIRO

Tras recuperar o Códice en “perfecto estado”, a Policía informou a José María Díaz de que localizaran varios facsímiles do libro, momento no que se deu conta da súa subtracción. Segundo narrou este martes ante o xuíz, foi entón cando revisou o armario pechado no que se encontran e comprobou que a primeira liña de facsímiles estaba íntegra, pero que subtraeran varios da liña posterior.

Sobre a falta de diñeiro, o entón deán foi informado polo administrador da Catedral, Manuel Iglesias, de que se ían instalar nun despacho cámaras de seguridade, dado que “cría que faltaba diñeiro”, aínda que non lle precisou a cantidade. Este administrador, apuntou, “non” quería “que ninguén entrase no seu despacho persoal”, onde estaban as caixas fortes e onde unha cámara gravou a Fernández Castiñeiras. Non obstante, o deán recoñeceu que non mencionou o roubo de diñeiro aos investigadores porque non considerou que tivese “relación” coa desaparición do Códice.

José María Díaz chegou aos xulgados de Santiago acompañado doutros integrantes do Cabido e entrou na sala en actitude relaxada e saudando o público asistente á vista. Durante a súa declaración, que durou case dúas horas, mostrouse tranquilo, recordou os elementos preguntados polas partes -aínda que mostrou varias dúbidas con respecto ás datas- e alegrouse de ver documentación que cría perdida, como unha fotografía do arcebispo de Burgos. Botábaa de menos, indicou.